Previous
Next

Du lịch giữa mùa dịch: Về cố đô viếng lăng Khải Định

Là một bộ phận quan trọng của quần thể di tích Cố đô Huế, lăng tẩm của các Vua triều Nguyễn được công nhận là một trong những thành tựu rực rỡ nhất của nền kiến trúc cổ Việt Nam. Mỗi ngôi lăng mộ của các vua nhà Nguyễn đều thể hiện khá rõ tính cách, cuộc đời và cả thời đại của người được an táng trong lăng.

 

Tập thể sinh viên ngành Việt Nam Học trường đại học Sư Phạm TPHCM. Ảnh: Thanh Lượng

Đối với tôi, lần đầu đặt chân đến Huế, tôi khá choáng ngợp với bầu không gian tĩnh lặng. Con người triều mến, nhẹ nhàng, hòa lẫn vào đó là chút chân chất, thật thà của vùng đất Cố đô làm tôi xao xuyến không ngừng. Và càng bất ngờ hơn khi lần đầu tiên tôi được viếng lăng của một trong những vị vua lừng danh trong lịch sử dân tộc – lăng Khải Định.

Theo tôi được biết, lăng Khải Định còn có tên gọi khác là Ứng Lăng, là một trong những lăng tẩm đẹp, độc đáo nhất trong hệ thống các lăng tẩm ở Huế, đồng thời cũng là công trình kiến trúc cuối cùng của triều Nguyễn, gây ấn tượng với nhiều trường phái kiến trúc ngoại quốc đan xen nhau.

Các bạn sinh viên trường đại học Sư Phạm TPHCM đang lắng nghe những chia sẻ về Ứng Lăng. Ảnh: Thanh Lượng

Chưa kể, theo những lời chia sẻ từ chị hướng dẫn đầy tận tình, tôi được biết lăng Khải Định được xây dựng trong 11 năm (1920 – 1931), kéo dài hai đời từ đời vua Khải Định đến đời vua Bảo Đại. Mặc dù lăng có diện tích nhỏ nhất trong các lăng nhưng đây lại là công trình tốn nhiều công sức và tiền của nhất trong các lăng tẩm triều Nguyễn.

Bên cạnh đó, những câu chuyện về lối sống xa hoa của vua Khải Định luôn là đề tài tò mò cho hậu thế đời sau. Tuy việc xây dựng những công trình hao người tốn của đã khiến cho dân chúng oán trách, xã hội lên án, song xét về mặt lịch sử thì chúng là những công trình có giá trị văn hóa, nghệ thuật đặc sắc.

Khung cảnh trước lăng Khải Định.

Khi đặt chân đến Ứng Lăng dường như bản thân tôi đang hòa vào một không gian đầy cổ kính của chế độ phong kiến cũ nhưng lại thấy mình như đang lạc vào một đô thị Châu Âu đầy hiện đại giữa khu lăng mộ trang nghiêm, hoài cổ.

Cho đến bây giờ, tôi vẫn thắc mắc với 127 bậc thang từ cổng vào, dường như đang buộc những người khách như tôi phải cúi đầu, chậm rãi như đang thể hiện sự quyền thế của một vị vua đương thời hay khác chăng là ẩn dấu một câu chuyện kỳ bí về ngôi lăng đầy quyền uy này.

Khung cảnh trước lăng Khải Định.

Nhìn toàn cảnh, tôi như thể thấy lăng Khải Định có một cái gì đó vừa quen, vừa lạ. Quen chắc là vì lăng cũng có các tượng đá với các voi ngựa, các vị quan, các vị lính hầu đứng chầu, cũng có thềm đá bệ rồng, có cổng tam quan, cửa võng…  Nhưng lạ là vì có những tòa kiến trúc mang hình dáng như một tòa dinh thự Pháp cùng với những tháp cao vút trông như các đền tháp ở Ấn Độ…

Khung cảnh bên trong lăng Khải Định.

Chưa kể, bước vào cung Thiên Định – nơi chôn cất thi hài của vua Khải Định, tôi ngỡ ngàng với sự trang nghiêm, lộng lẫy, với những kiến trúc đặc sắc, kỳ công và đầy tỉ mỉ, như thể đang nói lên một vị vua với lối sống xa hoa, quyền thế và đầy tham vọng. Có thể nói rằng lăng Khải Định chính là đỉnh cao của nghệ thuật tạo hình sành sứ và thủy tinh, là một công trình có giá trị cao về nghệ thuật và kiến trúc trong tất cả các lăng tẩm ở Huế.

Nếu như phần ngoại thất được trang trí bằng những hoa văn, họa tiết hình rồng, phượng, chim muông, hoa lá… đắp nổi bằng xi măng trên tông màu trắng là chủ đạo, thì bên trong nội điện lại là một thế giới khác. Ở đó, nghệ thuật khảm sành sứ và hội họa được phô diễn đạt đến trình độ điêu luyện, tuyệt mĩ có một không hai. Qua bàn tay tài hoa của các nghệ nhân xứ Huế, những mảnh sành sứ, thủy tinh lấy từ các loại chén, bát, chai lọ… được cắt gọt cẩn thận rồi tỉ mỉ ghép thành những bức tranh, phù điêu, hoa văn đầy tinh tế, cuốn hút.

Bạn biết không, điều thú vị ở đây là tuy được khảm bằng chất liệu cứng là sành sứ và thủy tinh nhưng với sự phối hợp giữa các màu sắc một cách tài tình nên các mảng khối, các bức tranh hay họa tiết trông rất mềm mại, sống động hệt như những bức họa màu được vẽ nên từ bàn tay của dân tộc.

Song, để xây được kim cổ thành “ngôi nhà vĩnh cửu” theo sở thích riêng của vua Khải Định thì những người thợ tài danh từ khắp nơi trên đất nước bằng tài năng, trí tuệ và sự tinh tế đã khéo léo biến ý tưởng có phần điên rồ ấy thành một tuyệt tác nghệ thuật để lại cho muôn đời sau.

Khung cảnh bên trong lăng Khải Định.

Trải qua hàng thế kỷ, lăng Khải Định nay vẫn còn trường tồn với thời gian. Có thể vua Khải Định không được lòng dân về nhiều mặt, nhưng xét về những giá trị mà ông để lại, tôi nghĩ chúng ta nên thán phục sự phá cách của vị vua này. Bởi vào thời đấy, vua Khải Định đã cho xây dựng lăng của mình vượt qua những định kiến, phong tục của các đời vua nhà Nguyễn dựng nên. Và đã có rất nhiều người cho rằng nó quá mới, quá lạ, thậm chí là lạc lõng so với phong cách kiến trúc cung đình Huế vốn luôn coi trọng những nguyên tắc, thể thức, lề lối quy chuẩn bắt buộc của hoàng gia.

“Tứ diện hiến kỳ quan, phong cảnh biệt khai vũ trụ

Ức niên chung vượng khí, giang sơn trường hộ trừ tư”

Với tôi, lịch sử luôn có hai mặt nhưng quan trọng cái để lại là gì! Mặc dù chưa khám phá hết các lăng tẩm khác, nhưng Ứng Lăng đã để lại cho tôi rất nhiều hoài niệm, những bài học đáng giá về người và về đời. Ngoài ra, tôi được chiêm ngưỡng những công trình đầy tinh tế, tỉ mỉ, quả thật không thể không khen những nghệ nhân đã tạo nên một kiến trúc chứa đựng những giá trị của người dân xứ Huế nói riêng và cả nước nói chung, đó là những giá trị về cội nguồn, về tinh thần dân tộc.

Lê Thanh Lượng


Chương trình “Du lịch giữa mùa dịch” là nơi đăng tải câu chuyện của những người làm trong lĩnh vực du lịch, những người đam mê du lịch. Những thông tin chia sẻ có thể là cách mà nhân viên du lịch đang thực hiện để kiếm sống và nuôi dưỡng tiếp đam mê xê dịch cho đến khi dịch bệnh đi qua; có thể là cách những người mê du lịch đang làm để vừa có cảm giác vi vu đó đây vừa tuân thủ quy tắc “không cần thiết thì ở yên tại chỗ”; hay cũng có thể là những ký ức về các chuyến du lịch độc đáo ngày xưa, cùng chia sẻ để giữ lửa trong lòng người đam mê di chuyển.

THƯ MỜI THAM GIA “Sáng kiến điểm đến an toàn”

Đại dịch Covid-19 bùng phát từ đầu năm 2020 đã gây nhiều khó khăn cho ngành du lịch và đặt ra thách thức khi du lịch hồi phục dần là các điểm đến phải tự giác áp dụng các quy chuẩn vận hành du lịch an toàn, đồng thời liên kết với nhau để hỗ trợ và quảng bá đến du khách, đối tác, chuỗi giá trị ngành du lịch và cộng đồng.

 

Thời báo Kinh tế Sài Gòn đưa ra chương trình “Sáng kiến điểm đến an toàn” nhằm khuyến khích các doanh nghiệp tự nguyện áp dụng các quy chuẩn an toàn cho điểm đến của mình và liên kết với nhau mà báo sẽ làm cầu nối và truyền thông đến công chúng.

 

“Sáng kiến điểm đến an toàn là chương trình do Thời báo Kinh tế Sài Gòn phát động, tập hợp các doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp trong chuỗi giá trị của ngành du lịch như khu du lịch, nhà hàng, khách sạn, lữ hành, hàng không, danh lam thắng cảnh cùng mục tiêu xây dựng ngành du lịch an toànthân thiện; tự nguyện áp dụng các tiêu chuẩn an toàn, phòng chống các rủi ro có thể xảy ra do dịch bệnh, giúp doanh nghiệp và du khách nhận diện các điểm đến an toàn.

 

Thời báo Kinh tế Sài Gòn (Saigon Times Group) là nhóm báo gồm ba tờ báo tiếng Việt (Thời báo Kinh tế Sài Gòn, Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online, Sài Gòn Tiếp thị Online); hai tờ báo tiếng Anh (Saigon Times Weekly, The Saigon Times); hai tổ chức phi lợi nhuận là Saigon Times Club và Saigon Times Foundation. Trong 30 năm qua, chúng tôi thường xuyên tổ chức các “Chương trình vận động xã hội” phục vụ cho định hướng hỗ trợ doanh nghiệp trong nước và “Sáng kiến điểm đến an toàn” nằm trong định hướng này.

 

Rất mong sớm nhận được phản hồi từ Ông/Bà để Thời báo Kinh tế Sài Gòn thuận tiện trong việc thực hiện chương trình.

Trân trọng kính chào ./.

Mọi thông tin xin vui lòng liên hệ:

– Ms. Mỹ Tiên: 0947 768 726
– Mr. Nam Nguyễn: 0898 12 32 12
Email: diemdenantoan@kinhtesaigon.vn